Hiển thị các bài đăng có nhãn bệnh thoái hóa. Hiển thị tất cả bài đăng
Hiển thị các bài đăng có nhãn bệnh thoái hóa. Hiển thị tất cả bài đăng

Thứ Hai, 16 tháng 9, 2013


Càng cao tuổi bệnh thoái hoá khớp (THK) bàn tay, ngón tay, cổ tay càng dễ phát triển. Đây là một bệnh khớp gặp ở cả nam và nữ nhưng nữ giới chiếm tỷ lệ cao hơn. Mặc dù bệnh không nguy hiểm đến tính mạng nhưng ảnh hưởng nhiều đến sinh hoạt và cuộc sống hằng ngày.


Nhiều nguyên nhân dẫn đến THK bàn tay, cổ tay



Có nhiều nguyên nhân dẫn đến THK bàn tay, ngón tay, trong đó tuổi tác và giới tính cần quan tâm nhất. Bệnh thường xảy ra ở người trưởng thành, đặc biệt là người cao tuổi, trong đó nữ giới chiếm tỷ lệ 2/3 các trường hợp THK bàn tay, cổ tay. Nguyên nhân dẫn đến THK này đa số là do:



Tuổi tác: Tuổi đời càng cao thì bệnh THK nói chung và khớp bàn tay, ngón tay nói riêng càng gia tăng do hiện tượng lão hoá các chức năng của cơ thể đặc biệt đối với nữ giới do suy giảm lượng hormon sinh dục. Sự THK là do lượng máu đến nuôi dưỡng vùng khớp nói chung và khớp bàn tay, ngón tay nói riêng giảm sút một cách đáng kể và từ từ làm cho tổ chức sụn khớp thiếu chất dinh dưỡng. Trong khi sự thiếu hụt càng ngày càng gia tăng thì sức chịu đựng của sụn khớp càng ngày càng giảm bởi các tác động hằng ngày, liên tục lên khớp.


Làm việc nhiều với bàn tay:



Những người phải làm việc nhiều với bàn tay của mình như phụ nữ làm công việc nội trợ (giặt giũ, lao động tay chân…), béo phì,… càng dễ mắc bệnh THK nói chung và khớp bàn tay, ngón tay nói riêng. Ngay cả sự THK cũng hay gặp ở bàn tay, ngón tay nào vận động nhiều hơn, người thuận tay phải thì khớp bàn tay phải và khớp các ngón cái, ngón trỏ, ngón giữa cũng sẽ dễ bị thoái hoá hơn các khớp bàn tay trái không thuận và khi bị thoái hoá thì các khớp bàn tay phải cũng có biểu hiện nặng hơn, thoái hoá, biến dạng khớp nhiều hơn. Trong các trường hợp viêm đa khớp dạng thấp thì hiện tượng THK cổ tay, bàn tay, ngón tay cũng chiếm tỷ lệ cao hơn các khớp khác. 

Thiếu hụt canxi: Tỷ lệ người thiếu hụt canxi chiếm đa số là người lớn, trong đó đáng chú ý nhất là phụ nữ, đặc biệt là phụ nữ ở tuổi tiền mãn kinh và mãn kinh. Sự thiếu hụt canxi này cũng là một trong các nguyên nhân gây THK bàn tay, ngón tay.


Sau chấn thương: THK bàn tay, ngón tay cũng có thể gặp sau chấn thương, gãy xương, viêm khớp dạng thấp, bệnh gút hoặc một số bệnh rối loạn chuyển hoá như bệnh đái tháo đường. Đối với người cao tuổi còn có một nguyên nhân nữa là ít vận động cơ thể hoặc lười vận động.

cau-truc-canxi
Cấu trúc của canxi - nếu thiếu thành phần này trong cơ thể dễ dẫn đến thoái hóa khớp bàn tay, ngón tay.


Những dấu hiệu điển hình của bệnh


Có một số triệu chứng cần quan tâm là đau, cứng khớp. Đau xảy ra khi vận động, gọi là đau kiểu cơ học và giảm đau khi các khớp được nghỉ ngơi (không cử động, không vận động). Tính chất đau không dữ dội mà thông thường chỉ biểu hiện ở mức nhẹ hoặc trung bình, thời gian đau kéo dài khoảng 15 - 30 phút, có khi lâu hơn. Thời gian đau khớp còn tùy thuộc vào mức độ nặng, nhẹ của sự tổn thương khớp. Ngoài các khớp bị đau thì đôi khi còn bị sưng nhẹ. Biểu hiện của triệu chứng cứng khớp thường rõ ràng hơn nhiều.


Cứng khớp xuất hiện lúc mới ngủ dậy buổi sáng sớm hoặc sau giấc ngủ buổi trưa. Cứng khớp biểu hiện như khó cử động hoặc cử động không mềm mại, uyển chuyển và dần dần bàn tay sẽ xuất hiện hiện tượng khó thực hiện các thao tác trong sinh hoạt hằng ngày như cầm nắm đồ vật không chắc (có khi cầm không chắc bị rơi đồ vật) hoặc thực hiện không chuẩn các thao tác khi tắm, rửa, giặt giũ quần áo. Song song với rối loạn các động tác cầm nắm thì các cơ ở bàn tay, ngón tay cũng sẽ bị teo nhỏ dần và các khớp bàn tay, ngón tay bị biến dạng.


Làm sao để không bị thoái hóa khớp bàn tay, cổ tay?


Muốn phòng bệnh có hiệu quả thì những đối tượng có nguy cơ cao bị THK bàn tay, cổ tay (phụ nữ làm việc chân tay nhiều, những người nội trợ…) tránh lao động nặng. Khi làm việc với đôi tay nên có thời gian nhất định để bàn tay được nghỉ ngơi, không làm việc liên tục nhiều giờ liền.


Trong cuộc sống hằng ngày hoặc trong lao động, nếu có máy móc thay thế cho bàn tay thì nên tận dụng (ví dụ máy rửa bát đĩa, cối xay thịt thay cho bàn tay…). Sau mỗi buổi sáng ngủ dậy nên tập nhẹ nhàng các khớp cổ tay, bàn tay và ngón tay.


Nếu có điều kiện nên ngâm bàn tay vào nước muối sinh lý ấm, mỗi ngày khoảng 2 lần (sáng và tối trước khi đi ngủ), mỗi lần khoảng 10 phút. Tránh hiện tượng tăng cân, ăn uống hợp lý, năng vận động cơ thể. Nếu mắc một số bệnh về chuyển hoá hoặc chấn thương bàn tay, ngón tay nên điều trị dứt điểm và theo chỉ định của bác sĩ.


Để chẩn đoán bệnh THK bàn tay, ngón tay  thì ngoài các triệu chứng lâm sàng còn có thể chụp Xquang khớp cổ tay, bàn tay, ngón tay; nếu có điều kiện nên tiến hành một số xét nghiệm như máu lắng xác định yếu tố dạng thấp RF (Rheumatoid Factor)… Những trường hợp nghi ngờ bị THK nên được khám bệnh sớm để xác định và điều trị kịp thời, tránh để xảy ra các biến chứng về xương khớp.

Thứ Hai, 9 tháng 9, 2013

(ĐTĐ) – Những ngày cuối năm công việc bộn bề mà anh Vĩnh Hùng lại bị đau cổ không quay đầu được. Than thở thì bị vợ trách là… nhậu quá hóa bệnh. Còn bạn bè lại tặc lưỡi: Chắc tối ngủ sai tư thế nên bị đau đâu đó.

Cạo gió, giác hơi, đắp salonpas cũng chẳng thấy bớt. Đến bệnh viện khám mới hay mình bị thoái hóa đốt sống cổ, nhìn quanh thấy người cùng bệnh đến khám không ít. Lạ là số phụ nữ mắc bệnh này có vẻ nhiều hơn hay sao mà anh Hùng thấy cùng ngồi chờ quanh mình toàn phụ nữ…


Bác sĩ Phạm Thị Thúy Nga, Khoa điều trị đau Bệnh viện FV cho biết: Bước vào tuổi trung niên, nhiều người rất dễ mắc bệnh thoái hóa đốt sống cổ do công việc phải cử động vùng cổ nhiều, cường độ lao động cao. Những người dễ bị thoái hóa đốt sống cổ như thợ may, thợ cắt tóc, thợ sơn trần nhà, nha sĩ, diễn viên xiếc,… Khi mới mắc bệnh có thể cả thời gian dài người bệnh không có cảm giác đau đớn gì. Tùy lúc phát bệnh, có thể do thời tiết, có khi do làm việc quá sức…, bệnh mới biểu hiện các triệu chứng như: Vướng và đau khi quay động tác cổ, thỉnh thoảng thấy vẹo cổ, cơn đau kéo dài từ gáy lan ra tai, cổ, ảnh hưởng tới tư thế đầu cổ, đau lan lên đầu, có thể nhức đầu ở vùng chẩm, vùng trán, đau từ gáy lan xuống bả vai, cánh tay ở một bên hay ở cả hai bên. Nặng hơn thì có cảm giác cứng gáy, có điểm đau khi ấn vào các gai xương và các mỏm ngang của cột sống cổ, chụp X-quang cột sống cổ thấy mất đường cong sinh lý, hẹp đĩa liên đốt, biến dạng ở thân đốt, có các gai xương.
Thoái hóa đốt sống cổ gây tổn thương vào lỗ tiếp hợp, có thể gây rối loạn tuần hoàn não. Người bệnh cần được thăm khám lâm sàng thần kinh kết hợp với thăm dò siêu âm để xử trí kịp thời.
Về điều trị, trước tiên, cần loại trừ chứng đau gáy chẩm, đau gáy bả vai, cánh tay do u hố sau, u tủy cổ. Khi đã xác định bệnh, cần điều trị thoái hóa, chủ yếu là dùng thuốc giảm đau thông thường và xoa – gõ vùng gáy, mặt, bụng. Nên dùng thêm vitamin E (400 UI/ngày). Kết hợp điều trị phục hồi chức năng chung của toàn cơ thể (nhất là đối với người cao tuổi) với các hình thức thư giãn, sinh hoạt câu lạc bộ. Đối với người có nghề nghiệp dễ dẫn đến thoái hóa đốt sống cổ, cần phân phối đều giữa lao động và nghỉ ngơi, thư giãn, các xoa bóp phục hồi chức năng (nhất là các diễn viên xiếc).
Nhiều người do đau quá và nghĩ nguyên nhân nằm ngủ lệch thế nên hay tìm đến dịch vụ massage để đấm bóp, điểm huyệt. Tuy nhiên lời khuyên cho người bệnh để đề phòng hiện tượng “gãy”, trật khớp mỏm nha gây liệt tứ chi hoặc tử vong… tuyệt đối không được “vặn”, “ấn cổ”, khi ngủ không nên nằm gối đầu quá cao.
Tại hội nghị thường niên Hiệp hội Các nhà khoa học dược Mỹ (AAPS) tổ chức cuối tháng 10/2011 vừa qua, nhóm nghiên cứu Benech Reseach và Pjizer của Mỹ đã công bố kết quả một nghiên cứu mang tính khả thi cao, sử dụng hạt nano để đưa thuốc chống viêm vào khoang khớp gối, tăng thời gian lưu giữ thuốc và kéo dài tác dụng của thuốc. Qua thử nghiệm cho thấy, 70% hạt nano có chứa thuốc này lưu lại trong khoang gối dài tới hơn một tuần so với một hoặc hai ngày ở liệu pháp truyền thống.


Trong kỹ thuật này, các hạt nano tích điện dương mang thuốc liên kết với tích điện âm của các phân tử tự nhiên trong khớp gối để tạo ra dạng gel. Đến lượt nó, gel lại đóng vai trò hoạt hoá giống như một kho chứa để lưu giữ thuốc. Phương pháp này khắc phục hiện tượng rửa trôi thuốc thường thấy ở các phương pháp truyền thống, làm giảm đau do ít phải tiêm, tiết kiệm chi phí và kéo dài hiệu quả trị bệnh. Theo thống kê, tại Mỹ hiện có trên 30 triệu người mắc bệnh viêm xương khớp, dự báo đến năm 2025 sẽ tăng thêm khoảng 20% nữa, vì vậy phương pháp nói trên nếu thành công sẽ mở ra triển vọng cho nhóm người mắc bệnh xương khớp.
Hầu như bệnh đau lưng chỉ có ở loài người. Sự khác biệt giữa loài người với các động vật khác là ở tư thế đi bằng 2 chân và lưng thẳng đứng. Chính tư thế này của loài người làm cho toàn bộ trọng lượng của cơ thể đè lên cột sống và bất cứ một thương tổn nào của cột sống đều có thể gây đau do khối lượng cơ thể thường trực tác động lên.

Một trong những nguyên nhân gây đau lưng là bệnh thoái hóa cột sống, các đốt xương sống bị hư tổn sẽ chèn ép các dây thần kinh nằm giữa các đốt sống và gây đau lưng, có khi đau nhiều đến nỗi bệnh nhân không thể đứng hay đi lại được. Nguyên nhân gây thoái hóa cột sống có thể là do viêm nhiễm, do tư thế lao động, tư thế đi lại hoặc do thường xuyên mang vác các vật nặng. Tuy nhiên nguyên nhân thường gặp nhất là thoái hóa bản thân xương cột sống do chứng loãng xương gây ra. Chính vì thế chứng đau lưng thường hay gặp ở tuổi về già, đặc biệt là phụ nữ.


Khối xương của con người phát triển đến đỉnh điểm vào tuổi 20 – 30 rồi sau đó sẽ suy giảm dần. Càng cao tuổi khối xương càng bị mất đi và đặc biệt đối với phụ nữ sau mãn kinh thì khối xương mất đi càng nhanh chóng. Người ta thấy rằng ở tuổi sau 60, khối xương bị giảm đến hơn một nửa so với lúc còn trẻ và khi khối xương giảm xuống dưới 40% thì bệnh loãng xương xuất hiện với các triệu chứng lâm sàng của nó như gãy xương, thoái hóa cột sống.

Xương đốt sống của người bị thoái hóa, cột sống sẽ xốp hơn so với người bình thường nên dễ bị xẹp đốt sống và sự xẹp này sẽ đè nén lên các dây thần kinh vốn hiện diện rất nhiều giữa các đốt sống và gây đau. Xương sống cũng được hỗ trợ nhiều bởi các cơ quanh cột sống và sự phát triển tốt của hệ cơ này cũng góp phần giúp nâng đỡ cột sống tránh các chấn thương do va chạm hoặc do tư thế.

Để phòng tránh loãng xương cột sống, chế độ dinh dưỡng đóng vai trò quan trọng. Canxi là một nguyên tố chính yếu cấu thành xương, mỗi ngày cơ thể cần khoảng 1.200 mg canxi. Thức ăn chứa nhiều calci như sữa, các sản phẩm từ sữa – đây là nguồn thực phẩm giàu canxi và dễ hấp thu nhất. Ngoài ra còn kể đến các loại rau xanh, các loại thủy sản như tôm cua, các loại cá nhỏ để ăn nguyên xương cũng cung cấp một lượng canxi đáng kể. Các viên bổ sung canxi hoặc thực phẩm có bổ sung canxi cũng là nguồn cung cấp canxi cần quan tâm nếu chế độ ăn hàng ngày không đủ đảm bảo canxi.

Đậu nành không nhiều canxi nhưng lại là thực phẩm rất tốt để phòng ngừa loãng xương. Hoạt chất Genistein có trong đậu nành được xem như là hormon estrogen thực vật, có tác dụng tương tự như estrogen sinh học và đóng góp một phần quan trọng đối với sự chắc khỏe của xương. Đậu nành có thể được chế biến dưới nhiều dạng khác nhau như sữa đậu nành, đậu hũ sử dụng trong các bữa ăn hàng ngày.

Ngoài thực phẩm ra, lối sống cũng đóng góp phần quan trọng để phòng ngừa thoái hóa cột sống. Thường xuyên vận động sẽ tăng hấp thu canxi, tập cho xương chắc khỏe. Thường xuyên đi ra ngoài trời sẽ tăng tạo vitamin D do da tiếp xúc với ánh nắng sẽ giúp tổng hợp vitamin D. Đây là vitamin giúp hấp thu và chuyển hóa canxi trong cơ thể. Nhiều khuyến cáo hiện nay về tình trạng thiếu vitamin D ở người cao tuổi do thời gian ở trong nhà quá nhiều, ngại đi ra ngoài do sợ té ngã. Thật ra nếu càng ít đi lại, ít vận động thì xương càng xốp, phản xạ của cơ bắp càng yếu và càng dễ té ngã. Khi đã bị té ngã thì lại dễ dàng bị gãy xương hoặc nhẹ thì rạn nứt xương gây đau lưng, đau cột sống.

Ăn uống và lối sống được xem như là hai yếu tố quan trọng để phòng ngừa loãng xương, đặc biệt là chứng thoái hóa xương cột sống ở người cao tuổi.

Chủ Nhật, 8 tháng 9, 2013

Từ “thoái hóa” thường gợi nhắc đến tuổi già, đặc biệt là khi chúng ta nói “thoái hóa cột sống”. Tuy nhiên, với lối sống gắn với bàn làm việc suốt nhiều giờ, đông cứng trước màn hình máy tính và ít tập thể dục như hiện tại, có thể thoái hóa cột sống xảy ra ngay trong độ tuổi 20.

Thoái hóa cột sống là kết quả của sự hao mòn cột sống tích lũy trong nhiều năm, từ các hoạt động thường ngày đến hoạt động gắng sức hoặc chấn thương. Thường thì  thoái hóa cột sống trải qua 3 giai đoạn. Đầu tiên là những người trong nhóm tuổi 20 đến 40, bộ phận chịu ảnh hưởng nhiều nhất là đĩa đệm – cấu trúc giữa hai cơ quan đốt sống liền kề nhau.

Chưa già cũng thoái hoá cột sống

Thoái hóa đĩa đệm là nguyên nhân các bệnh đau lưng thông thường mà nhiều người vẫn hay than phiền. Trong giai đoạn đầu này, cũng có thể xảy ra tình trạng đoạn thoái hóa va chạm vào các rễ thần kinh trong ống tủy sống gây ra các cơn đau rễ thần kinh (đau thần kinh tọa), tỏa xuống đùi và chân. Giai đoạn thứ hai của thoái hóa ảnh hưởng đến những người ở độ tuổi 40 trở lên. Cùng với đĩa đệm, các khớp mặt cũng dần thoái hóa, kết quả là ống tủy sống trở nên rất hẹp còn các khớp mặt khó đảm nhiệm chức năng của chúng. Giai đoạn thứ ba của thoái hóa ảnh hưởng tới những người trên 60 tuổi. Những cơn đau âm ỉ, rả rích qua một thời gian không để ý đến có thể trầm trọng hơn khiến sức khỏe giảm đi trông thấy. Đôi khi có những cơn đau cấp tính khiến người bệnh cảm thấy nhói buốt, đau cả sang những vùng khác như vai, thần kinh toạ, đau hông và đùi đến mức không thể đi lại lâu được.
Dấu hiệu cảnh báo

Cảm giác yếu: xảy ra khi thực sự có áp lực nén lên dây thần kinh gây tổn thương cho các sợi thần kinh. Nếu để nguyên không chữa trị, tình trạng tê liệt có thể xảy ra và kéo dài mãi.

Tê liệt hay nhói như kim châm: Cảm giác tê trong một khoảng thời gian ngắn có thể là dấu hiệu sớm của hiện tượng dây thần kinh bị chèn ép. Nếu liên tục, có nghĩa là sợi thần kinh đã bị thương tổn và sớm kéo theo hiện tượng yếu cơ.

Mất kiểm soát bàng quang và ruột: Đây là triệu chứng rất nghiêm trọng, lập tức phải nhập viện. Rơi vào tình huống bất ngờ không kiểm soát được nghĩa là rễ và khối dây thần kinh nằm trong cột sống bị chèn ép nặng, nếu không chữa trị, sẽ gây tàn tật vĩnh viễn.

Đau dai dẳng mỗi khi chuyển động cổ: Đau vùng cổ thường kéo dài từ vài ngày đến 1-2 tuần. Nếu cơn đau vẫn tiếp diễn ở mức độ nghiêm trọng và xấu dần đi, đặc biệt là sau khi ngã hay tai nạn, có thể nếp đốt sống cổ gặp bất ổn.

Đau lan xuống cánh tay: Triệu chứng đau kiểu này là do các rễ thần kinh bị đè bẹp (thường là do một đĩa đệm thoát vị). Ban đầu, cảm giác chỉ có thể là đau, nhưng với thời gian, người bệnh có cảm giác nhói như kim châm và tay yếu dần đi.
Cẩn trọng không thừa

Với những người có dấu hiệu đau lưng, thoái hóa khớp, hãy để ý xem cơn đau có chiều hướng xấu đi vào cuối ngày, sau một ngày dài làm việc hay không. Thừa cân và lối sống ít vận động sẽ khiến nguy cơ đau tăng nhiều hơn. Một khi cột sống bị thoái hóa, đó là một quá trình không thể đảo ngược được. Chỉ có điều trị và tập luyện đúng cách sẽ làm chậm lại quá trình này, trong đó tập Thái cực quyền, đi xe đạp, bơi lội là rất tốt để phòng ngừa đau lưng do thoái hoá cột sống.

Thoái hóa cột sống có thể phòng ngừa được, nguyên tắc hàng đầu là luôn giữ tư thế đúng trong mọi hoạt động, không nên để cột sống cổ, lưng ở tư thế không đổi quá lâu. Cụ thể, với công việc văn phòng phải ngồi nhiều, luôn giữ tư thế thẳng lưng, đầu gối hơi cao hơn háng một chút, khoảng 1-2 tiếng cần làm những động tác thể dục nhẹ nhàng. Người lái xe đường dài sau khoảng hai giờ phải nghỉ ngơi 10-15 phút để tập cho cơ cổ, cơ lưng.

Làm nặng sai tư thế cũng thúc đẩy tiến trình thoái hóa cột sống, thoái hóa đĩa đệm tăng lên, chú ý tránh những động tác quá nhanh và mạnh, nhất là những động tác có thể làm lệch trục khớp và cột sống. Khi nằm ngủ, cần gối đầu với độ dày vừa phải, đảm bảo cho trục của đoạn cột sống cổ ở trên cùng một trục thẳng của cột sống lưng.

Lưu ý, lứa tuổi học sinh cũng có thể mắc bệnh về cột sống nếu không có mẫu bàn ghế phù hợp với lứa tuổi, thể chất. Và để đề phòng và hạn chế thoái hóa khớp, đến lứa tuổi ngoài 40 cần tập thể dục đều đặn và cố tránh bị béo phì hoặc bị tiểu đường.
Theo Business Time – Nguồn Anninhthudo.vn
Design by Hao Tran | Blogger Theme by Sức khỏe sinh sản -